Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza çabucak silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler zira kalabalık yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek hem de kriterleri baştan belirlemek işin temeli olur. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle tartılır ve notlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında telefon kenarda durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ama net gelir elbette bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ve tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden yavaş gitmek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç verir. Evrelerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman sabit ışık ile sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif aromayı, beş de damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır böylece odak dağılmaz ve yorum kalitesi artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes yapmak şarttır diğer taraftan ondalık notlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle kül çizgisinin düzgün gitmesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha serin akar ama aromalar daha geç açılır ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar ama şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken önce inceyi sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan gelir: dildeki his ve burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki ikisi birbirini tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey etkiler. Nefesi dudaktan verirken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha zengin gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa bırakır sert bir nefes de ince notaları örter. Güç damakta düşük ama burunda yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan kişiler için önce burundan gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira yorgun bir ağız en güçlü notayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler damağı uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay da düşünülebilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü de sedir notasını hızla gösterip sona erer zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim sunar bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa aynı aromalar defalarca yeniden öğrenilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk adı ve not deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm belirgin ahşap kokusu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum doğurur. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını belirgin verebilir mesela sert bir duman sönük bir tatla gelebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını güçlü tutar üstelik dolgun bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet sunabilir tersi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu sebeple oda şartlarını de kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise duman ağırlaşır ve aroma bastırılır ısı ise yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak gerekir yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net görülür tadım anı planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava veya koku olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin tadı hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok sertse yanış yapısı şaşar.